s0bTJ. Tüp Bebek Sorularınız Bebek denemesi başarısız olursa yeniden denenebilir mi? Cevap Enaz 2 ay ara verildikten sonra yeniden tedaviye başlanılabilir. Bebek tedavisinin riskleri var mıdır? Cevap Uygulanan ilaçlargonadotropinler yumurtalıkların aşırı uyarılmasına yol açabilir. Bu tabloya “OHSS Sendromu” denir. Bu durumun ileri seviyelerinde, hastanede yatarak tedavi görmeyi gerektiren sağlık sorunlar ortaya çıkabilir. Ayrıca bu sendrom oluştuğunda aşırı sıvı toplanması, kan pıhtılaşma sisteminde sorunlar nadir olarak bildirilmektedir. % Yumurta toplanması sırasında vajinal yoldan işleme bağlı olarak çok düşük oranda enfeksiyon, kanama ve bazı bölgeye yakın organların barsak, üreter, mesane gibi yaralanması riskleri vardır. % – Bebek tedavisinde yumurta nasıl toplanır? Cevap Hormonlar ve ilaçlar ile uyarılan yumurtalıklardan, yumurtanın radyolojik teknikler eşliğinde alınmasıdır. Ultrason yardımı ile ameliyathane şartlarında etkisi az bir anestezi tekniğiyle, acı duymadan gerçekleştirilir. Özel bir iğne ile vajinal yoldan yumurtalar, folikül içindeki sıvılardan toplanır. Her folikülden yumurta çıkmayabilir veya çıkan her yumurta iyi kalitede olmayabilir. Bu işlemden sonra hasta aynı gün evine döner. Toplanan yumurtalar olgunluklarına göre laboratuvarda değerlendirilir. Bebek tedavisine başlamadan önce hangi testler yapılır? Cevap Bay ve bayandan seroloji testleri, hormon testleri ve eşinden spermiyogram testi istenir. Bebek tedavisinde başarıyı artıran teknikler nelerdir? Cevap Laparaskopi, Histereskopi ve Rahim Filmi gibi müdahaleleri önceden yapmak başarıyı artırabilir. Bebek ile doğan bebeklerde herhangi bir sağlık problemi olur mu? Cevap IVF bebeklerinin normal yolla dünyaya gelen bebeklere göre artmış bir anomali riski yoktur. ve Polipler Tüp bebek tedavisine engel midir? Cevap Genellikle 1 cm altındaki poliplerin tedavi sonucuna ve hastalığın seyrine etki etmediği kabul edilmektedir. Bu boyutun üzerinde polip varlığında ise histeroskopi denilen bir işlem ile bu yapının tedavi öncesi çıkarılması gerekmektedir. Miyom varlığında öncelikle miyomun yeri, özellikle endometriuma yakınlığı ve de embriyonun yerleşeceği yerin bütünlüğünü ve düzgünlüğünü bozup bozmadığı önemlidir. Eğer endometrial kaviteye baskı yapıyor ve embriyonun yerleşimini engelleyecek yerde ise mutlaka tedavi öncesi histeroskopi ile çıkarılmalıdır. Bebek tedavisinde çoğul gebelik riski var mıdır? Cevap Tekkendi arasında bölünüp tek yumurta ikizi veya 2 embriyo transferi yapılan hastalarda çoğul gebelik olma riski vardır. Bebek merkezi seçerken nelere dikkat edilmeli? Cevap Tüp bebek merkezinin canlı doğum oranı; Merkezin ne kadar süredir çalıştığı Merkezin çiftleri gerektiği kadar bilgilendirip bilgilendirmediği Merkezin çalışma ortamı ve hijyen kurallarına uygunluğu Başka hastalarca tavsiye oranı 35 yaşın altında ve üstünde kaç embriyo transfer ediyorsunuz? Transfer ettiğiniz embriyo başına gebelik oranınız nedir? Embriyo dondurma programınız var mı? Hastalarınızın yüzde kaçında embriyo dondurabiliyorsunuz? Dondurulmuş ve çözülmüş embriyolar ile başarınız nedir? Tüp Bebek merkezi ile beraber çalışan bir genetik laboratuvarı var mı? Bebek tedavisinde kadının yaşı başarıyı etkiler mi? Cevap Öyle ki günümüzde erkek kısırlığının her tipine geniş bir tedavi imkânı sağlanmasına karşılık tedavide ortaya çıkan en büyük engel kadın yaşının ileri olmasıdır. Kadının yaşı ve buna bağlı az yumurta elde edilmesi ve yumurta kalitesi başarıyı etkileyen en önemli faktörlerdir. Bebek tedavisinde embriyonun seçimi neye göre yapılır? Cevap Laboratuvar koşullarında embriyolar ne kadar ileriye götürülerek büyütülebilirse en iyi embriyoyu seçebilme şansı artar. İyi tüp bebek merkezlerinin amacı, döllenmiş olan yumurtaları embriyo gelişimini en ileri evresine kadar blastokist denilen evreye kadar götürmek ve bu evrede iyi olan sadece iki embriyoyu seçmektir. Blastokist embriyo seçmenin faydası hem tutulma kabiliyetini yüksek embriyoları seçmek hem de çoğul gebelik oluşumunun önüne geçmektir. ikisinde de sorun görünmüyorsa nasıl bir tedavi yöntemi uygulanmalıdır? Cevap Kadına ve erkeğe ait olan bebek sahibi olmayı engelleyen tüm testler yapıldıktan sonra hiç bir şey bulunamazsa bu çiftlerle oturulup tedavi protokolleri konuşulur. Tüm testlerde olumlu ise bu çiftlere aşılama yöntemi yada yumurta takibi yöntemi ilk başta yardımcı olunmaya çalışılır. Çok tekrarlı aşılama veya yumurta takibi tedavilerinin de belli bir yere kadar başarı gösterdiği için 2 yada 3 uygulamanın ardından vazgeçilmelidir. Daha sonra biraz ara verip tüp bebek yöntemi denenebilir. kilo doğurganlığı etkiler mi? Cevap Kilolu bayanlarda tüp bebek tedavisi öncesi kilo verilmesinin tedavi sonuçlarına olumlu etkisinin olabileceği yönünde net bilgi bulunmamaktadır. Fakat kilonun ideal düzeylere getirilmesi, tedavi süresinin kısalmasına, ihtiyaç duyulan ilaç miktarının azalmasına ve tüp bebek ile gebe kalınılırsa düşük yapma riskinde azalmaya neden olmaktadır. O nedenle ideal kilolara gelmenin tedavinin sonuç dışındaki özelliklerine ve gebelik oluştuğunda da düşük ya da gebelik şekeri gibi problemlere karşı faydası bulunmak taktadır. göremeyen kadınlar gebe kalır mı? Cevap Adet göremeyen kadın gebe kalabilir. HİPO HİPO dediğimiz vakalarda beyindeki salgılama faktörü salgılanmayan kişilerde yumurta olması için birtakım ilaçlarla yumurtlamalarını sağlamamız mümkün. kaç kez denenmelidir? Cevap En fazla 3 kere aşılama işlemi denenmelidir. transferinden sonra cinsel yaşam devam edebilir mi? Cevap Gebelik test gününe kadar yasak olup sonuç pozitif çıkarsa gebeliğin 12 haftasına kadar cinsel ilişki yasaktır. embriyolar ile gebelik oranı nedir? Cevap Dondurularak saklanan embriyolardan gebelik elde etme başarı oranı dünya genelinde % 20 -% 30 arasındadır. transferinden sonra yolculuğa çıkmanın zararı olur mu? Cevap Transferden 2 gün sonra uçak veya araba ile yolculuk olabilir. Hastalara devamlı yatak istirahat önermiyoruz. Tüp Bebek Tedavisinde Cinsel İlişki Sakıncalı Mıdır? Tüp bebek Dünya’da ilk defa 1978 yılında İngiltere’de uygulanmış bir yöntemdir. Günümüz tıp teknolojileri sayesinde her geçen gün yenilenen ve gelişen tüp bebek tedavisi ile Dünya üzerinde şimdiye kadar 20 bin bebeğin doğduğu biliniyor. Başarılı bir tüp bebek tedavisi için dikkat edilmesi gereken bir takım kurallar vardır. İlaçları aksatmadan almak, yüksek moral ve motivasyona sahip olmak, bol bol dinlenmek, sağlıklı beslenmek, alınması gereken vitamin ve mineralleri almak tedavinin başarı ile sonuçlanmasını sağlayan önemli etkenler arasında yer almaktadır. Bunun yanı sıra çiftler arasında uyulması gereken diğer bir kural da cinsel ilişki ile ilgili dikkat edilmesi gerekenleri bilmektir. Tüp bebek tedavisi gören her çiftin aklına takılan en önemli sorulardan birisi de tüp bebek tedavisi sırasında cinsel ilişkiye girmenin herhangi bir sakıncasının olup olmadığıdır. Tedavi sırasında verilen ilaçlar ve yükselen hormon seviyesi ile birlikte cinsel istek artışı görülse de özellikle tüp bebek tedavisinin belli aşamalarında cinsel ilişkinin sınırlandırılması gerekmektedir. Tüp bebek tedavisi kadının adet döngüsünün 2. ya da 3. günü ile başlamakta ve toplamda yaklaşık olarak 15 gün kadar sürmektedir. Sonuçlarının alınması ise ortalama 1 ayı bulmaktadır. Bu süreçte cinsel ilişkiye girme durumu tüp bebek tedavisinin her aşamasında farklı şekilde olmaktadır. Tüp bebek tedavisinin aşamalarının bu nedenle çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu aşamada anne adayına ilaç takviyesi yapılması ile birlikte yumurta sayısının artması beklenmektedir. aşama Bu aşama ise yumurta toplanması aşamasıdır. Anne adayına anestezi verilir. Ve rahimde yer alan yumurta foliküllerinden çok sayıda yumurta toplanır. Bu işlem yaklaşık olarak 15 – 20 dakika kadar sürmektedir. aşama Anne adayından toplanan yumurtaların baba adayından alınan sprem örnekleri ile döllenmesi sağlanır. Bu işlem mikroenjeksiyon adını alır ve mikroskop cihazı altında büyük bir titizlikle yapılır. aşama Döllenen embriyo hücresinin anne adayının rahmine yerleştirilmesi aşamasıdır. Embriyo anne adayının rahmine tam bir tutunma sağlarsa gebelik de başlamış kabul edilir. Embriyo anne adayının rahmine tutunmaz ve düşük gerçekleşir ise de tedavi en baştan tekrar yapılır. Tüp bebek tedavisi genel itibariyle çiftler arasındaki cinsel ilişkiyi kısıtlamayı hedef alan bir tedavi yöntemi değildir. Tüp bebek tedavisinin aşamaları içerisinde cinsel ilişkiye kesinlikle girilmez diye bir kural da yoktur. Ancak tedaviden başarılı sonuçlar almak için özellikle dikkat edilmesi gereken noktalar bulunmaktadır. Cinsel ilişkinin sakıncalı olmadığı dönemlerde kullandığı ilaçlar sayesinde yumurtalıklarında şişkinlikler ve genişlemeler olması sebebiyle cinsel ilişki anne adayı için oldukça rahatsız edici olabilir. Özelikle tüp bebek tedavisi gören anne adayının ruhsal olarak istek duymaması ya da fiziksel hassasiyeti biraz daha arttığı için genel ağrılarının da olacağı düşünülürse cinsel ilişki konusunda dikkatli olmakta fayda vardır. Kısaca; tüp bebek tedavisinde cinsel ilişkinin yasak olduğu bazı aşamalar vardır. Ancak cinsel ilişkinin serbest olduğu anlarda da eşlerin psikolojik ve fiziksel olarak hazır olmayabileceği de unutulmamalıdır. Bu hassas süreçte eşlerin birbirlerine karşı duyarlı ve anlayışlı yaklaşması tavsiye edilmektedir. Tüp bebek tedavisinin aşamalarından biri olan yumurta toplama ve embriyo transferi aşamalarında çiftler arasında cinsel ilişki kesinlikle tavsiye edilmemektedir. Yumurta toplama işleminden sonra epey hassas olan rahmin iyileşmesi beklenmeli ve cinsel ilişkiye girilmemesi önerilir. Yumurta toplama aşaması anne adayını zaten oldukça yorduğu için cinsel açıdan kendini çok da hazır hissetmeyecektir. Her iki durum da yumurta toplama uygulamasından sonra cinsel ilişkiye girmeyi imkansız hale getirmektedir. Yumurtlama günü erkekten meni örneği alınacağı için yakın zaman öncesinde cinsel ilişkiye ya da mastürbasyona yapmamış olmasına dikkat edilmelidir. Baba adaylarından alınan sperm örneğinin en yüksek kalitede ve sayıda olması için işlemden en az 2 gün öncesine kadar boşalmamış olması gerekmektedir. Baba adayından sperm örneği yumurtlama gününde alınmaktadır. Tüp bebek tedavisinde cinsel ilişkinin yasak olduğu bir diğer durum ise 4. aşama olan embriyo transferinin yapıldığı uygulama sonrasındaki süreçtir. Embriyo yerleştirildikten sonraki ilk bir haftaya kadar olan süreç anne rahmine tutunmanın gerçekleşmesi için beklenen ve her açıdan oldukça hassas geçen bir süreci kapsamaktadır. Tedavinin başarısızlıkla sonuçlandığının göstergesi olan düşüklerin yaşanmasının en sık rastlandığı dönemdir. Bu nedenle düşük riski göz önünde tutulmalı ve özellikle bu dönem cinsel ilişkiden uzak durulmalıdır. Bebeğin anne karnındaki kalp atışları duyulana kadar çiftlerin cinsel ilişkiye girmesi önerilmemektedir. Anne rahmine yerleşmesi tam olarak sağlanan bebeğin sağlık durumu ile ilgili doktordan alınan bilgilerden sonra yine doktor onayı ile cinsel ilişkiye girilebilir. Tüp bebek tedavisi ile yaşanan gebeliklerde doktor tarafından bir takım sınırlamalar getirilebileceği ise unutulmamalıdır. Doktorunuz tüp bebek tedavisinde ne zaman ve ne kadar süre ile cinsel ilişkiden kaçınmanız gerektiğini detaylı bir şeklide sizinle paylaşacaktır. Tüp bebek tedavisinde cinsel ilişki Bu önemli konu, genel olarak sorulamayan sorular arasında olmakla birlikte, tüp bebek merkezlerindeki uzmanlar ile tam bir ekip çalışmasının gerektiği ve bu sebeple her türlü soru ve sorunun mutlaka uzmanlara iletilmesi, tedavinin başarısı açısından bir zorunluluktur. Tüp bebek tedavileri adet başlangıcının ikinci veya üçüncü günü itibariyle başlayarak, ortalama olarak on altı gün sürebilen bir tedavi sürecidir. Tüp bebek tedavisin sonu ile tedavinin sonucunun alınması yaklaşık olarak bir ayı bulabilen bir süreçtir. Tüp bebek tedavilerinde kadının yumurtlamasını ana prensiptir ve bu sebeple çeşitli hormon tedavileriyle kadının yumurta sayısı arttırılmaktadır. Yumurtaların aşırı çoğalması ve büyümesi sebebiyle kadınlarda cinsel ilişki ağrılara neden olabilir. Tedavinin ilk aşamasında ki süreçte herhangi bir cinsel ilişki yasağı yoktur. Yumurtaların toplanarak ana rahmine yerleştirilmesi süreci, yani transfer işleminden sonra gebeliğin kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde cinsel ilişki kesinlikle önerilmemektedir. Gebelik testinin ardından tedavinin olumlu sonuçlandığının belirlenmesinden sonraki dönemde, bebeğin kalp atışlarının ortaya çıkacağı zamana kadar cinsel ilişki yasağı devam etmektedir. Gebelik döneminin sağlıklı bir ilerleyiş dönemine girmesinden sonra cinsel ilişki yasağı ortadan kalkar. Tüp bebek tedavisi sırasında yaşanacak olan cinsel ilişkilerin kesinlikle doktor kontrolünde ve önerisinde ki süreler içerisinde yapılması gerekmektedir. İlgili aramalar tüp bebek tedavisi süresince cinsel ilişkiye girilir mi? tüp bebek tedavisi görürken cinsel ilişki olur mu? Tüp Bebek Tedavisinde Sık Sorulan Sorular Tüp bebek tedavisi çok fazla soruları da beraberinde getiren özel bir tedavi süreci ve umutla bekleyiştir. Biz de bu yazıda sizlere bugüne kadar tüp bebek tedavisi hakkında bize en çok sorulmuş soruları derleyerek bir derleme hazırladık. Siz de tüp bebek tedavisi hakkında farklı bir konuda aklınıza takılan sorularla beklemeyin ve yazının altına yorum olarak yazabilirsiniz. En kısa zamanda cevabınızı sayfaya eklemiş olacağız. 1. Tüp bebek tedavisinde cinsel ilişki yasak mıdır? Tüp bebek tedavisi sırasında belirli dönemlerde cinsel ilişkide bulunulmasında bir sakınca olmaz. Ancak tüp bebek için hızlı gelişmesi için ilaç tedavisi verilen yumurta keseleri, belli bir boyuta ulaştıktan sonra cinsel birliktelik yasaklanır. Bunun nedeni yumurtalık boyutunun artmasına bağlı olarak hastanın kasık ağrısı hissetmesi, yumurta keselerinin erken çatlaması ya da yumurtalıkların kendi etrafında dönmesi gibi riskler yaşanmaması içindir. Ayrıca yumurta toplama günü eşten sperm örneği gerekecektir. Bu nedenle işlemden en az 2 -7 gün öncesinde baba adayının cinsel perhize girmesi gerekmektedir. Embriyo transferi planlanıyor ise transferden en az 2 gün sonrasında yeniden cinsel ilişkide bulunulması önerilebilir. Bu süreç doktorunuzla görüşülerek planlanmalıdır. 2. Tüp bebek tedavisinde dış gebelik yaşanır mı? Tüp bebek tedavisinde embriyo transferi sonrasında doktorun önerdiği gün kanda gebelik testi yapılır. Bu test ile kanda gebelik hormonu ölçülür ve gebelik sonucu kesin olarak elde edilir. Gün aşırı gebelik testi değerinde yaklaşık 2 kat kadar bir artış olması sağlıklı bir gebelik oluştuğunun göstergesidir. Gebelik testi değeri belli bir seviyeye geldiğinde de ultrason muayenesi ile gebelik kesesi kontrolü yapılır. Eğer gebelik kesesi görünmüyorsa, kanda gebelik testi tekrarlanır. Bu aşamada akla ilk gelen durum ise dış gebelik olmaktadır. Tüm gebeliklerin yaklaşık olarak % 1-2 ′sinde dış gebelik ile karşılaşılmaktadır. Tüp bebek tedavilerinde de dış gebelik riski bulunmaktadır ve tüp bebek tedavilerindeki genel gebelik oranlarına bakıldığında bu risk %1’in altındadır. 3. Tüp bebek tedavisinde herkese genetik tarama önerilir mi? Tüp bebek tedavisinde embriyolara uygulanan genetik tarama yöntemleri ile sayısal kromozom bozuklukları ve kromozomlardaki yapısal değişiklikler incelenebilir. Deneyimli bir embriyoloji ekibi embriyo biyopsisi ile embriyonu inceler. Bu işlem sırasında embriyonun zarar görme riski genellikle %1’in altındadır. Ekip önemlidir. Bu şekilde bebekte olabilecek kromozomal bozukluklar tespit edilir. Genetik açıdan bozuk olan embriyolar elenir ve böylece gebelik şansı artmış olur. Genetik tarama ile tekrarlayan düşükler, anomali veya metabolik hastalıklı bebek öyküsü, ileri kadın yaşı, kadın veya erkekte kromozomal bir bozukluk, açıklanamayan kısırlık, kötü sperm kalitesi ve sperm DNA hasarı olan durumlarda hastalara önerilir ve yapılmalıdır. 4. Tüp bebek tedavisi kaç kez yapılabilir? Tüp bebek tedavisi çocuk isteyen ama normal şartlarda olmayan çiftlerde günümüz tıp teknolojisi ile en başarılı sonuçlar verebilen üremeye yardımcı tedavi yöntemidir. Muayene ve değerlendirilmelerin ardından uygun tedavi protokolü ile işlemlere başlanılır. Yeni geliştirilen uygulamalar sayesinde gebelik oranları giderek artmakla birlikte maalesef % 100 oranlara ulaşılamamaktadır. Tüp bebek gibi tüm üreme tedavilerinde sınırlama bulunmamaktadır. Tedavi neticesinde başarısız bir sonuç elde etme olasılığı hep vardır. İlk denemesinde başarısız sonuç elde edilen pek çok hasta, takip eden süreçlerde yapılan denemelerde gebelik elde edebilmektedir. 5. Tüp bebek tedavisinde embriyo transferi ne zaman yapılır? Tüp bebek tedavilerinde laboratuvarda oluşturulan embriyoların hayatta kalmaları için gelişimlerine destek olacak solüsyonların içinde bulunması gerekmektedir. Tüp bebek tedavisindeki en önemli aşama embriyo gelişimidir. Döllenme sağlandıktan sonra embriyo gelişimi özenle takip edilerek uygun olan günde transfer işlemi gerçekleştirilir. Tüp bebek merkezinde hastaya uygulanan tedavi protokolüne, kadından elde edilen yumurta sayısına ve kalitesine, gelişmekte olan embriyonun sayısına ve kalitesine göre embriyonun transfer edilme günü değişim göstermektedir. Genel olarak yumurta toplanmasının ardından 4., 5. ve 6. günler embriyo transferi için uygundur. 6. Erkekler sperm vermekte zorlanıyorsa ne önerilir? Kadının yumurta toplama işlem gününde erkekten de sperm örneği alınması gerekir. Bu örnek kliniklerde kişinin kendisini rahat hissetmesinin sağlanan özel odalarda, mastürbasyon vasıtası ile alınmaktadır. Ancak yine de bazı durumlarda eşler strese bağlı bu örneği vermekte zorlanabilirler. Erkekte ereksiyon problemi varsa ereksiyona yardımcı olabilecek bazı ilaçlar da hastaya verilebilir. Mastürbasyonla sperm elde edilememesi halinde, geriye boşalma veya menide hiç sperm olmaması durumunda ise erkeklerden bazı cerrahi işlemler ile sperm elde edilebilmesi mümkündür. 7. Tüp bebek tedavilerinde erkekteki sperm sayısı yaşa göre değişir mi? Erkeklerde sperm üretimi her yaşta devam eder. Ancak erkeğin yaşının ilerlemesiyle birlikte, sperm kalitesinde düşüş olur. 55 yaş ve üzeri erkeklerde ise sperm hareketliliği %54 oranında azalır. Burada etken ise yaş ilerledikçe spermin DNA’sında bazı bozulmaların olmasıdır. Bu değişimlere bağlı olarak da spermin yumurtayı dölleme kabiliyeti azalır. Erkek yaşı ne kadar genç ise bir kadının gebe kalabilme ihtimali o kadar artmaktadır. 8. Hiç spermi olmayan erkeklere tüp bebek tedavisi yapılabilir mi? Erkeklerde menide hiç sperm görülmemesi durumuna azospermi denilmektedir. Azospermi, infertilite problemi olan erkeklerin ortalama %15’inde, tüm erkeklerin ise %1’ inde vardır. Spermin taşındığı kanallarının tıkalı olması halinde görülen azospermide, sperm üretimi olmasına rağmen menide sperm olmaz. Doğuştan olabildiği gibi sonradan cerrahi, travma da bu tıkanıklık oluşabilir. Bu duruma obstrüktif azospermi denilmektedir ve tüm hastaların %40’ ında saptanmaktadır. Öncelikle azosperminin nedeni araştırılmalı ve tedavi çıkacak sonuçlara göre planlanmalıdır. Fiziki muayene yapılmalı, sonrasında skrotal doppler ultrasonografi ve laboratuvar tetkikleri ile değerlendirilmelidir. 9. Anne babada genetik sorun varsa çocukta da çıkar mı? Sperm ve yumurtada 23 kromozom vardır. Bu kromozomlar döllenme yoluyla bir araya geldiği zaman vücudumuzdaki 46 kromozomlu yeni hücreleri oluşturur. Bu nedenle anne ve babadaki genetik sorunların bazıları bebeğe de geçebilir. Ancak yardımcı üreme tedavilerinde genetik taramalar yapılarak, genetik açıdan sağlıklı embriyolar seçilir. 10. Tüp bebek tedavisinde başarı oranı neye göre belirlenir? Tüp bebek tedavisinde başarıyı etkileyen, tedaviye giren çifte ve merkeze ait pek çok faktör vardır. • Çiftlerin genel sağlık durumu ve kullandıkları ilaçlar • Çiftin sahip olduğu üreme sorunları • Başarısız yardımcı üreme tedavisi geçmişi • Üreme hücre sayısı ve kalitesi, hormon tahlilleri, rahim tüp filmi bulguları, ultrasonografi verileri ve spermiogram testi sonucu • İleri kadın ve erkek yaşı • Embriyonun kalitesi ve sayısı • İmmun sistem bozuklukları • Tüp bebek merkezinin teknik donanım ve işleyişi bunlardan sadece bir kaçıdır. 11. Turner Sendromu tüp bebek için engel midir? Turner sendromu dişilerde en çok görülen kromozomal anomalilerdendir. Ailevi veya kalıtsal bir hastalık değildir. Toplumda görülme sıklığı 1/2500 dür. Sadece kız çocuklarında görülür. X kromozomunun bir kısmının veya tamamının yokluğu veya yapısal bir bozukluğu nedeniyle vardır. Ancak oluşan bu embriyoların yaklaşık %1’ i doğum evresine kadar ulaşabilmektedir. Bu aşamaya ulaşan bebeklerde ilerleyen yaşlarda kısa boy, lenfödem, yele boyun, düşük saç çizgisi, kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon, üriner sistem bozuklukları, işitme ve duyma problemleri, primer amenore, erken yumurtalık yetmezliği ve infertilite ile karşılaşılmaktadır. Bu tip hastalarda genetik taramalı tüp bebek tedavileri ile gebelik elde edilebilir. 12. Tüp bebek öncesi Rahim tüp filmi HSG gerekli mi-dir? Tedaviye başlamadan önce rahim içinin ve tüplerin yapısal ve işlevsel özelliklerinin görülmesi için rahim tüp filminin çekilmesi önerilir. Eğer hastalarda erken doğum, tekrarlayan gebelik kayıpları, başarısız tüp bebek denemeleri, geçirilmiş karın içi enfeksiyonlar, karın içi ve rahim içi ameliyatlar, myomektomi gibi öykülerin olması halinde ya da muayene esnasında ultrasonografide rahim içinde düzensizlik, perde, polip ve miyom benzeri görünümler varsa rahim tüp filmi çekilmesi önerilmektedir. 13. Tüp bebek öncesi Histeroskopi ameliyatı gerekli mi? Rahim tüp filminde rahim içinde bir problem saptanması halinde Histeroskopi işlemi yapılarak rahim içinin gebeliğe hazır hale getirilmesi gerekebilir. Ancak hiçbir bulgusu ya da öyküsü olmayan hastalarda tüp bebek tedavisi öncesinde histeroskopi ameliyatının yapılması zorunlu değildir. 14. Yumurtalık tüplerinin açık veya kapalı olması önemli midir? Tüp bebek tedavilerinde tüplerin açık ya da kapalı olmasının bir önemi bulunmamaktadır, çünkü embriyo direk rahime yerleştirilmektedir. Ancak embriyonun rahim iç zarına tutunabilmesi ve gebeliğin rahim içinde devam edebilmesi adına tüplerin sağlıklı olması ya da rahime giriş yerinden kapalı olmaması önemlidir. 15. Miyom ya da yumurtalıkta kist varsa tüp bebek teda-visi uygulanır mı? Her myom ve her yumurtalık kisti tüp bebek tedavisine engel değildir. Myomun türü, myomun yerleşim yeri, myomun boyutu, sayısı, gebelik kayıp öyküsü ve başarısız tüp bebek denemesi varlığı değerlendirildikten sonra myoma yönelik olarak bir cerrahi işlem gerekip gerekmediği hekim tarafından hastaya anlatılır. Yumurtalık kistlerine ise kötü huylu olmadıkları sürece herhangi bir cerrahi işlem yapılması önerilmemektedir. Zira yapılan her cerrahi işlem yumurtalık rezervinin azalmasına neden olabilir. Cerrahi işleme gerek duyulmayan hastalarda tüp bebek tedavisi ya da embriyo transferi öncesinde myomların ve kistlerin bazı medikal tedaviler ile baskılanması gerekebilir. 17. Tüp bebek için sperm sayısı kaç olmalıdır? Sperm sayısı, hareket ve morfoloji problemi olan çiftlerin çocuk sahibi olabilmeleri yardımcı üreme tedavi yöntemleri ile olabilir. Cinsel ilişki ile gebelik elde edilebilmesi için baba adayının sperm konsantrasyonun en az 15 milyon, toplam sperm sayısının da en az 39 milyon olması gerekmektedir. Bundan daha az olan değerlerde doğal yollarla gebelik elde edilebilme şansının azalması nedeniyle yardımcı üreme tedavilerinden destek alınması önerilmektedir. 18. Sperm sayısı yükselir mi? Erkeklerde sperm üretimi ileri yaşlara kadar devam etmektedir. Ancak erkeklerin de yaşla birlikte üreme potansiyellerinde bir azalma oluşmaktadır. Sperm analizi sonuçları maruz kaldıkları çevresel etkenlere, yaşam kalitelerine, genetik mirasa göre değişim göstermektedir. Bu nedenle öncelikle sperm sayısını düşüren faktörlerden uzak durulması gerekmektedir. Sigara, alkol, uyuşturucu, aşırı kilo hem genel sağlık açısından zararlıdır, hem de spermin sayı ve kalitesinde azalmaya neden olmaktadır. Sperm sayısının artmasını sağlamak için piyasada sperm çoğaltıcı olarak satılan ürünlerden kesinlikle kaçınmak gerekmektedir. Bununla birlikte gıda takviyesi olarak geçen ve antioksidan özelliği olan bazı ilaçların semen analizi üzerinde iyileştirici etkilerinin olduğu bazı yayınlarda gösterilmiştir. Ancak öncelikle sperm analizindeki sorunun belirlenmesi, bu sorunun düzeltilebilmesi adına önlemlerin alınması ve bu soruna yönelik tedavinin planlanması için infertilite ile ilgilenen bir üroloji doktorundan ve yine infertilite ile ilgilenen bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanından destek alınması gerekmektedir. 19. Spermler hareketsiz ise tüp bebek olabilir mi? Spermlerin belirli oranlarda hareketli olması gerekir. Çünkü düşük hızda spermin yumurtaya ulaşması zaman alır ve bu süreçte sperm canlılığını kaybedebilir. Sperm hareket problemlerinin varlığında yardımcı üreme tedavilerinden aşılama, tüp bebek destek alınması gerekmektedir. Yine bazı gıda takviyeleri ve ilaç tedavileri ile sperm hareketlerinin kısmen düzeltilmesi mümkün olabilir. 20. Tüp bebek tedavisi tekrarlandığında yumurtalar tükenir mi? Tüp bebek tedavisinde o ay içinde seçilen yumurta keselerinin çoğu olgunlaştırılmaya çalışılarak elde edilen yumurta sayısı arttırılmaya çalışılır, yani vücudun onları yok etmesine engel olunur. Bu nedenle tüp bebek tedavileri ile kadının yumurta rezervinin azalması ya da tükenmesi söz konusu değildir. 22. Tüp bebek tedavisi öncesi beslenme planı yapılır mı? Tüp bebek tedavisi öncesinde özel bir beslenme programına gerek yoktur, ancak dengeli beslenme hem genel vücut sağlığı hem de hamileliğin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için önemlidir. Bu da tüp bebek tedavisinde başarı elde edilmesine yardımcı olur. Bu nedenle öncelikle çiftin sağlık durumları ve hastalıkları değerlendirilmeli ve ona göre bir beslenme programı önerilmelidir. 23- Tüp bebek sonrası beslenme planı gerekli midir? Tüp bebek tedavisi öncesindeki hazırlıklar, tedavi esnası ve tedavinin sonrası olmak üzere 3 aşamalı şekilde düşünülmelidir. Bu üç aşama birbirine etkiler. Bu bakımdan tıpkı tedaviye başlamadan önce olduğu gibi tedavi sonrasında da yukarıda bahsi geçen sağlıklı beslenme kuralları takip edilmelidir. 24. Bağlanan tüpler daha sonra açılır mı? Daha fazla çocuk sahibi olmayı istemeyen çiftler, sistemik bir hastalık nedeniyle gebe kalmasına izin verilmeyen kadınlar, doğum kontrol yöntemi olarak tüplerini bağlatmayı tercih edebilmektedir. Bunun dışında geçirilen enfeksiyonlar, karın içi ameliyatlar ya da endometriozise bağlı olarak tüplerde oluşan hasar nedeniyle de tüplerin bağlanması söz konusu olabilir. Tüplerin açılması ameliyatı tüplerin bağlanması kadar kolay ve pratik değildir. Bu ameliyatlarda laparoskopi ile veya açık ameliyat ile bir operasyon mikroskobu veya büyüteç lup kullanılarak mikrocerrahi ile tüpün bağlı olan iki ucu bulunur ve daha sonra bu uçlar kesilerek uç uca getirilip yeniden dikilir. Ancak genel olarak tüp eski haline tam olarak geri getirilemez ve buna bağlı olarak da dış gebelik oranlarında bir artış gözlenir. Kaynak

tüp bebek tedavisinde cinsel ilişki yasak mı